Ότι χρειάζεται να ξέρεις για τα άγρια μανιτάρια & πως να τα “κυνηγήσεις” αυτό το φθινόπωρο

Μάθε την ιστορία των άγριων μανιταριών, τα οφέλη τους, που μπορείς να τα βρεις και ανακάλυψε μοναδικές συνταγές μαγειρικής με άγρια μανιτάρια.

Τι είναι ακριβώς το μανιτάρι;

 

Οι περισσότεροι άνθρωποι νομίζουν ότι το ορατό σώμα του μανιταριού αποτελεί και την συνολική υπόσταση του, στην ουσία όμως δεν είναι παρά ένα μικρό κομμάτι της συνολικής αποικίας του συγκεκριμένου πληθυσμού.

 

Στην ουσία, το κυρίως και μεγαλύτερο κομμάτι μιας αποικίας πολυκύτταρων μυκήτων, ή αλλιώς “μυκήλιο”, αναπτύσσεται υπογείως και δημιουργεί ένα γιγάντιο δίκτυο το οποίο εκτείνεται προς όλες τις κατευθύνσεις. Το ορατό κομμάτι του σώματος του, αυτό που συνηθίζουμε να λέμε “μανιτάρι”, είναι απλώς το όργανο που αναπτύσσονται οι σπόροι του.



Πότε δημιουργήθηκε το είδος των μανιταριών;

 

Η ιστορία των μυκήτων ξεκινάει 1,5 δισεκατομμύρια χρόνια πριν και αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα είδη ζωής στον πλανήτη μας. Η μετάβασή τους από την θάλασσα στην στεριά εντοπίζεται για πρώτη φορά σε απολιθώματα της Κάμβριας Περιόδου (500 εκατομμύρια χρόνια). Για τα επόμενα 100 εκατομμύρια χρόνια η οικογένεια των μανιταριών αναπτύσσεται ραγδαία και στην Δεβόνια Περίοδο (400 εκατομμύρια χρόνια) καταμετρούνται πολυάριθμοι και πολυποικιλοι πληθυσμοί μανιταριών σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης, πλέον με την μορφή που τα γνωρίζουμε.



Σε τι περιβάλλον μεγαλώνουν τα άγρια μανιτάρια;

Η ιστορία των άγριων μανιταριών στην Ελλάδα

 

Η λέξη “μανιτάρι” προέρχεται από την αρχαιο-ελληνική λέξη “αμανίτης”. Η ιστορία του ανθρώπινου ενδιαφέροντος για τα μανιτάρια ξεκινάει από πολύ νωρίς, πιθανά από την παλαιολιθική και μεσολιθική εποχή, παρόλα αυτά οι πρώτες γραπτές αναφορές εμφανίζονται κατά τον 5ο αιώνα π.χ. από τον Ιπποκράτη και στην συνέχεια οι αναφορές πληθαίνουν ολοένα και περισσότερο σε έργα νεότερων συγγραφέων όπως του Αριστοτέλη και του Θεόφραστου. Στα μεταγενέστερα χρόνια της Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής περιόδου τα μανιτάρια λατρεύονταν σε τέτοιο βαθμό που να θεωρούνται προϊόντα πολυτελείας, μυθοποιόντας τα ως τροφή των Θεών και των βασιλιάδων, μαζί με την αµβροσία και το νέκταρ.

 

 

Τα οφέλη των άγριων μανιταριών

Για τον άνθρωπο

H υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη, η χαμηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένο λίπος και νάτριο, καθώς και η μηδενική παρουσία χοληστερίνης, καθιστούν τα μανιτάρια ως τροφή με ιδιαίτερη θρεπτική αξία. Ακόμη, είναι πλούσια πηγή διαιτητικών ινών και βιταμινών όπως βιταμίνη C, βιταμίνες συμπλέγματος Β (ειδικά φυλλικό οξύ αλλά και θειαμίνη, ριβοφλαβίνη, παντοθενικό οξύ, Β6), σίδηρο, ψευδάργυρο, μαγγάνιο, φώσφορο, κάλιο, χαλκό και σελήνιο. Λόγω του ότι περιέχουν τα παραπάνω θρεπτικά στοιχεία, η κατανάλωση μανιταριών:

 

  • Ενισχύει την υγεία του δέρματος, των οστών, των νυχιών και των μαλλιών
  • Έχει αντιβακτηριακή δράση και ενισχύει την λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος
  • Ενισχύει την υγεία και των ματιών και συμβάλλει στη διατήρηση της ομαλής λειτουργίας του νευρικού συστήματος.
  • Βοηθά στην ρύθμιση των επιπέδων του σακχάρου στο αίμα
  • Συμβάλλει στην μείωση της αρτηριακής πίεσης
  • Βοηθά στην καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος
  • Συμβάλλει στην εύρυθμη λειτουργία της καρδιάς και των μυών

 

Για το περιβάλλον

Το μανιτάρι, όπως προαναφέρθηκε, είναι το ορατό μέρος του μύκητα με τις ιδιαίτερα θρεπτικές ιδιότητες για τον άνθρωπο. Όμως, το κυρίως μέρος του μύκητα που είναι υπόγειο και σχεδόν πάντα αθέατο, έχει ευεργετικές ιδιότητες για το έδαφος και το περιβάλλον.

Ένας από τους κύριους ρόλους των μυκήτων σε ένα οικοσύστημα είναι η αποσύνθεση οργανικών ενώσεων. Προϊόντα πετρελαίου και ορισμένα φυτοφάρμακα περιέχουν οργανικά μόρια. Έτσι, οι μύκητες συμβάλλουν στην αποδόμηση αυτών(εκτός και εάν τα χημικά αποδειχθούν τοξικά για τον μύκητα) και κατ’ επέκταση στον καθαρισμό του εδάφους, Ακόμη, λόγω αυτής της χρήσης τους, στρώματα μυκηλίων έχουν προταθεί ως πιθανά βιολογικά φίλτρα που αφαιρούν τις χημικές ουσίες και τους μικροοργανισμούς από το χώμα και το νερό. Η παραπάνω διαδικασία είναι γνωστή και ως μικροφιλτραρισμός.

Διευρύνοντας την γνώση της σχέσης μεταξύ μυκήτων, μυκόριζων και φυτών, έχουν προταθεί νέοι τρόποι για τη βελτίωση της απόδοσης των καλλιεργειών με την χρήση μυκήτων.

Τέλος, όταν είναι απλωμένα σε δρόμους υλοτομίας, τα μυκήλια μπορούν να λειτουργήσουν ως συνδετικό υλικό, κρατώντας το χώμα στη θέση του και αποτρέποντας τη διάβρωση, μέχρι να αναπτυχθούν τα δενδρώδη φυτά.

 

Το κυνήγι των μανιταριών στην Βόρεια Ελλάδα

 

Το κυνηγι των άγριων μανιταριών είναι ένα ευχάριστο “σπορ” για όσους αγαπούν την φύση και απαιτεί χρόνο, σωματικό κόπο, γνώση και σύνεση. Γίνεται κυρίως στην αρχή του φθινοπώρου και της άνοιξης, όταν υπάρχουν αρκετές βροχές και μεγάλες διακυμάνσεις στην θερμοκρασία, διότι αυτές οι συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη των μυκήτων.

 

Παρόλο που το κυνήγι μανιταριών είναι ιδιαίτερα αναζωογονητική και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα, δεν θα πρέπει να ξεχνάτε πως ενέχει κινδύνους. Γι’ αυτό θα πρέπει να ακολουθείτε ορισμένες βασικές αρχές, ώστε να απολαύσετε τόσο την δραστηριότητα όσο και το γεύμα σας με μανιτάρια όταν επιστρέψετε.

 

  1. Πάρτε μαζί σας μια βέργα ή ένα μπαστούνι, ώστε να ξεχωρίζετε τα μανιτάρια από το έδαφος και τα φύλλα, καθώς και αρκετές χάρτινες σακούλες ώστε να τα τοποθετείται μέσα.
  2. Δεν πιάνετε ποτέ με γυμνό χέρι μανιτάρια τα οποία δεν γνωρίζετε, καθώς είναι πολύ εύκολο αν είναι δηλητηριώδη, να το μεταφέρετε και σε άλλα μανιτάρια που αγγίζετε ή σε περίπτωση που βάλετε το χέρι σας στο στόμα σας, να μολυνθείτε.
  3. Πάντα να τοποθετείτε ξεχωριστά τα μανιτάρια που δεν γνωρίζετε, καθώς 1 δηλητηριώδες μανιτάρι αρκεί για να μολύνει και τα υπόλοιπα.
  4. Εάν στη βάση του ποδιού(του μανιταριού) υπάρχει μια βολβοειδής όψη, αυτό ισούται με μεγάλο κίνδυνο.
  5. Μην τοποθετείτε τα μανιτάρια σε πλαστικές σακούλες, καθώς αυτά σαπίζουν γρηγορότερα όταν δεν αναπνέουν.



 

Που μπορείς να απολαύσεις μοναδικές συνταγές άγριων μανιταριών

 

Σε αρκετές περιοχές τα τελευταία χρόνια διοργανώνονται από τα μέσα Αυγούστου έως και τα μέσα Οκτώβρη, εκδηλώσεις σχετικές με το κυνήγι των άγριων μανιταριών. Αυτές οι εκδηλώσεις διαρκούν συνήθως 2-3 ημέρες και περιέχουν πληθώρα δραστηριοτήτων για μικρούς και μεγάλους, και προσφέρουν εκλεκτούς μεζέδες και εδέσματα με βάση τα μανιτάρια.

 

Τα Γρεβενά έχουν μια αρκετά μεγάλη παράδοση, καθώς διοργανώνουν την πανελλήνια γιορτή μανιταριού τα τελευταία 15 χρόνια. Περιοχές που επίσης διοργανώνονται εκδηλώσεις είναι η Καστοριά, η Καλαμπάκα, το Ζαγόρι, καθώς και άλλες περιοχές.

 

Από το κυνήγι των μανιταριών δεν θα μπορούσαν να λείπουν τα Πιέρια Όρη και ο Όλυμπος. Στο Ελατοχώρι, καθώς και σε άλλα χωριά των Πιερίων, το κυνήγι των μανιταριών ξεκινά από τις αρχές του Σεπτεμβρίου και τελειώνει στα μέσα του Οκτώβρη. Το δάσος του Ελατοχωρίου είναι γεμάτο με διάφορες ποικιλίες μανιταριών και τα εστιατόρια της περιοχής βρίθουν από συνταγές μανιταριών.

 

Αν θέλετε να εξερευνήσετε τον κόσμο των άγριων μανιταριών στα Πιέρια όρη, μάθετε περισσότερα για επιλογές διαμονής εδώ.



Share this post